Het persoonsvolgend budget (PVB) is een jaarlijks budget op maat waarmee u als meerderjarige persoon met een handicap zorg en ondersteuning kunt kopen. Die zorg en ondersteuning kunt u kopen binnen uw eigen netwerk, bij vrijwilligersorganisaties, bij individuele begeleiders, bij professionele zorgverleners en bij door het VAPH vergunde zorgaanbieders.
Het budget kan variëren van 8000 tot meer dan 100.000 euro. Hoeveel u krijgt, is afhankelijk van uw noden en de vraag die u stelt aan het VAPH.
Voorwaarden
Wie kan het PVB aanvragen?
Het persoonsvolgend budget (PVB) is bedoeld voor personen die door hun handicap intensieve of frequente ondersteuning nodig hebben.
Vanaf 17 jaar kunt u de aanvraagprocedure voor een persoonsvolgend budget starten.
Om in aanmerking te kunnen komen voor een persoonsvolgend budget, moet u meerderjarig zijn en moet u voldoen aan enkele voorwaarden. In het kort:
- U moet erkend worden door het VAPH als persoon met een handicap.
- U moet jonger zijn dan 65 op het moment dat u de eerste keer ondersteuning vraagt aan het VAPH.
- U moet in Vlaanderen of het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wonen.
Meer gedetailleerde info over die voorwaarden vindt u op de pagina Voorwaarden om van het VAPH ondersteuning te kunnen krijgen op de website van het VAPH.
Voldoet u niet aan die voorwaarden, dan kunt u altijd informeren bij het VAPH of er voor uw specifieke situatie een uitzondering mogelijk is.
Personen met uitsluitend een of meerdere psychische stoornissen kunnen een beroep doen op de diensten binnen de sector geestelijke gezondheidszorg. Ze komen niet in aanmerking voor een persoonsvolgend budget. Lees meer op de pagina Toewijzing van een persoonsvolgend budget op de website van het VAPH.
Combinatiemogelijkheden
Het VAPH biedt verschillende tegemoetkomingen en budgetten op maat van personen met een handicap. Sommige daarvan mogen onderling gecombineerd worden, andere niet. Sommige mogen gecombineerd worden met tegemoetkomingen van andere overheidsdiensten, andere niet.
Lees meer over de combinatiemogelijkheden op de pagina Welke budgetten en tegemoetkomingen kunt u combineren? op de website van het VAPH.
Procedure
Let op: op 1 oktober 2026 wijzigt de aanvraagprocedure voor een persoonsvolgend budget. Raadpleeg de website van het VAPH voor actuele informatie.
De aanvraagprocedure voor een persoonsvolgend budget bestaat uit volgende stappen:
Stap 1: Uw vraag goed in kaart brengen
Om te weten welke vormen van ondersteuning voor u het meest geschikt zijn, is het belangrijk dat u nagaat welke activiteiten u allemaal wilt uitvoeren.
Stap 2: Uw ondersteuningsplan persoonsvolgend budget invullen en indienen
In uw Ondersteuningsplan persoonsvolgend budget (OP PVB) stelt u uw totale ondersteuningsvraag in termen van ondersteuningsfuncties.
Stap 3: Een multidisciplinair verslag laten opmaken
Als laatste stap in de aanvraagprocedure laat u een multidisciplinair verslag (MDV) opmaken door een multidisciplinair team (MDT).
Lees meer over de aanvraagprocedure op de pagina Hoe een persoonsvolgend budget aanvragen? op de website van het VAPH.
Hoe wordt over uw aanvraag beslist?
Uw aanvraag wordt beoordeeld op basis van uw ondersteuningsplan persoonsvolgend budget en het multidisciplinair verslag.
De Vlaamse toeleidingscommissie (VTC) beslist over uw erkenning als persoon met een handicap (als u nog niet erkend bent door het VAPH) en over de prioriteit van uw aanvraag.
U ontvangt vervolgens een brief met een voornemen van beslissing (voorlopige beslissing).
Een (voornemen van) beslissing over de aanvraag van een persoonsvolgend budget betekent nog niet dat u onmiddellijk een persoonsvolgend budget ontvangt.
Elke aanvraag voor een persoonsvolgend budget wordt beoordeeld op basis van enkele criteria. Op basis van die criteria wordt iedere aanvraag in een prioriteitengroep geplaatst.
Er zijn drie prioriteitengroepen. Prioriteitengroep 1 is de groep met de dringendste vragen. Afhankelijk van het aantal vragen en de beschikbare middelen kan de wachttijd in de drie prioriteitengroepen verschillen. De algemene regel is dat personen met een vraag in prioriteitengroep 1 het minst lang wachten, in prioriteitengroep 2 is de wachttijd langer en in prioriteitengroep 3 is de wachttijd het langst.
Binnen de prioriteitengroep wordt uw vraag gerangschikt volgens de datum waarop u een persoonsvolgend budget of een herziening hebt aangevraagd. Hoe vroeger die datum, hoe gunstiger de vraag geordend wordt binnen de prioriteitengroep.
Op het moment dat u aan de beurt bent, ontvangt u een brief van het VAPH. In die brief wordt vermeld van welk budget u jaarlijks gebruik kunt maken en hoe u met de besteding van het persoonsvolgend budget kunt starten.
Welke mogelijkheden zijn er in afwachting?
Rechtstreeks toegankelijke hulp
Rechtstreeks toegankelijke hulp (RTH) is beperkte, handicapspecifieke ondersteuning in de vorm van begeleiding, dagopvang of verblijf voor wie af en toe hulp nodig heeft. Voor rechtstreeks toegankelijke hulp is geen aanvraag bij het VAPH nodig. Rechtstreeks toegankelijke hulp kunt u niet combineren met een persoonsvolgend budget.
Lees meer over rechtstreeks toegankelijke hulp
Hulpmiddelen en aanpassingen
Hulpmiddelen en aanpassingen kunnen helpen om activiteiten waarbij iemand moeilijkheden ondervindt, uit te voeren. Zo kunnen ze de zelfstandigheid verhogen.
Voorbeelden zijn: een hoog-laagbadzit om vlot in en uit het bad te komen, een beeldschermloep om tekst vergroot te lezen, een trilwekker om gewekt te worden, een aangepaste woning of auto en aanpassingen om de computer te kunnen gebruiken. Het VAPH geeft tegemoetkomingen voor hulpmiddelen en aanpassingen.
Die tegemoetkoming voor hulpmiddelen en aanpassingen moet aangevraagd worden.
Een tegemoetkoming voor hulpmiddelen en aanpassingen kunt u doorgaans combineren met een persoonsvolgend budget. Voor sommige hulpmiddelen is er in bepaalde omstandigheden geen tegemoetkoming mogelijk, bijvoorbeeld voor gebruik bij vergunde zorgaanbieders, woonzorgcentra of ouderinitiatieven.
Lees meer over hulpmiddelen en aanpassingen
Een gebruikersvereniging met informatieloket voor personen met een handicap kan u wegwijs maken in de mogelijkheden voor ondersteuning door het VAPH. Informatie over de gebruikersverenigingen met informatieloket en hun adressen vindt u op de pagina gebruikersverenigingen met informatieloket op de website van het VAPH.
Wat als u dringend nood hebt aan een persoonsvolgend budget?
In bepaalde situaties is er nood aan onmiddellijke intensieve of frequente zorg en ondersteuning. Dan kunt u onmiddellijk een persoonsvolgend budget krijgen. Het VAPH maakt een onderscheid tussen een noodprocedure, een spoedprocedure en een procedure voor personen met een niet-aangeboren hersenletsel of tetraplegie. Aan elke procedure zijn bepaalde voorwaarden verbonden.
Lees meer over de procedures op de volgende pagina’s op de website van het VAPH:
- noodprocedure
- spoedprocedure
- procedure voor personen met een niet-aangeboren hersenletsel of tetraplegie
Regelgeving
- Besluit van de Vlaamse Regering van 27/11/2015 over de indiening en afhandeling van de aanvraag van een budget voor niet rechtstreeks toegankelijke zorg en ondersteuning voor meerderjarige personen met een handicap en over de terbeschikkingstelling van dat budget
- Besluit van de Vlaamse Regering van 10/06/2016 houdende de transitie van personen met een handicap met een actieve zorgvraag naar persoonsvolgende financiering
- Besluit van de Vlaamse Regering van 24/06/2016 houdende de transitie van personen met een handicap die gebruikmaken van een persoonlijke-assistentiebudget of een persoonsgebonden budget of die ondersteund worden door een flexibel aanbodcentrum voor meerderjarigen of een thuisbegeleidingsdienst
- Besluit van de Vlaamse Regering van 20/04/2018 houdende maatregelen voor de uitwerking van de persoonsvolgende budgetten die in het kader van de transitie naar persoonsvolgende financiering ter beschikking zijn gesteld
- Besluit van de Vlaamse Regering van 24/06/2016 over de besteding van het een budget voor niet rechtstreeks toegankelijke zorg en ondersteuning voor meerderjarige personen met een handicap en over organisatiegebonden kosten voor vergunde zorgaanbieders.
Financiële voordelen
Budgetcategorieën
Het persoonsvolgend budget (PVB) bestaat uit 24 budgetcategorieën. Hoe hoog iemand zijn budget is, is afhankelijk van zijn nood aan ondersteuning en van de vraag die hij stelde aan het VAPH. Die nood aan ondersteuning wordt uitgedrukt in zorggebonden personeelspunten, die verrekend worden naar euro’s. De tabel met de bedragen vindt u op de pagina Bedragen op de website van het VAPH.
De tabel vermeldt telkens maximumpunten en maximumbedragen per jaar en per budgetcategorie.
Uw exacte budgethoogte kunt u raadplegen in het e-loket mijnvaph.be.
Bestedingsvormen
Afhankelijk van de ondersteuning die u kiest, kunt u uw budget besteden in voucher(s) (punten), cash (euro’s) of een combinatie van beide. Een deel van uw budget kunt u vrij besteden.
Bij vergunde zorgaanbieders en bijstandsorganisaties kunt u zowel met voucher(s) als cash betalen. Personen en organisaties die u ondersteunen en die niet door het VAPH vergund zijn, kunt u alleen cash betalen.
Vrij besteedbaar deel
Een deel van uw persoonsvolgend budget mag u vrij besteden. U moet dus niet verantwoorden waaraan u dat deel uitgeeft (voorbeelden: bankkosten, telefoonkosten enzoverder). U kunt het vrij besteedbaar deel in een of verschillende keren opvragen tot u het totaal van het vrij besteedbaar deel opgevraagd hebt.
Het vrij besteedbare deel bedraagt op jaarbasis:
- 1800 euro voor een jaarbudget tot en met 34,810000 punten
- 3600 euro voor een jaarbudget gelijk of hoger aan 34,810001 punten
Let op: Het gaat niet om een bedrag dat u extra boven op uw persoonsvolgend budget krijgt, het maakt er deel van uit. Wat u vrij besteedt, kunt u dus niet meer gebruiken voor uw overige ondersteuning.
Budget opstarten
Als u een persoonsvolgend budget krijgt, krijgt u een brief van het VAPH. In die brief leest u hoeveel uw budget (uitgedrukt in punten en in euro’s) per kalenderjaar bedraagt.
U moet uw budget opstarten binnen de vier maanden.
Als u uw persoonsvolgend budget niet opstart binnen de vier maanden na ontvangst van uw terbeschikkingstellingsbrief, dan krijgt u geen budget meer ter beschikking. Zowel uw toewijzing als uw terbeschikkingstelling vervallen dan.
Bij overmacht kan de opstarttermijn eenmalig verlengd worden met 4 maanden. U moet dat schriftelijk (via post, mail of het e-loket mijnvaph.be ) aanvragen bij het VAPH.
Budget besteden
Om uw zorg en ondersteuning te organiseren en te betalen, moet u onderstaande stappen doorlopen:
Zorg en ondersteuning kiezen
Eerst kiest u de ondersteuning die u wilt kopen en bepaalt u hoe vaak u die ondersteuning wilt.
Personen en organisaties die u ondersteuning bieden, kiezen
Vervolgens kiest u de personen of organisaties die u die ondersteuning kunnen bieden.
Overeenkomsten sluiten
U moet met de personen en organisaties die u ondersteuning bieden, overeenkomsten sluiten.
Kiezen voor cash, voucher, combinatie, vrij besteedbaar deel
Afhankelijk van de ondersteuning die u kiest, kunt u uw budget inzetten in voucher, in cash of in een combinatie van beide. Een deel van uw budget kunt u vrij besteden.
Uw ondersteuning betalen in voucher of cash
Als u gekozen hebt voor voucher, dan vergoedt het VAPH de vergunde zorgaanbieder of bijstandsorganisatie rechtstreeks. Als u gekozen hebt voor cash, dan regelt u de betaling zelf.
Lees meer over de besteding van het persoonsvolgend budget op de pagina Hoe uw persoonsvolgend budget besteden? op de website van het VAPH
Gratis bijstand
Nieuwe budgethouders PVB met een terbeschikkingstelling kunnen een beroep doen op gratis lidmaatschap en gratis bijstand gedurende het eerste jaar bij een bijstandsorganisatie naar keuze.
Gratis bijstand heeft als doel om het PVB tijdig, correct en gericht op te starten conform de richtlijnen.
Onder nieuwe budgethouders wordt verstaan budgethouders die voor het eerst een PVB ter beschikking gesteld krijgen zonder dat ze vooraf een PVB hadden. Om een beroep te kunnen doen op de gratis bijstand moet een budgethouder zich binnen het jaar na de terbeschikkingstelling van het PVB aansluiten bij een bijstandsorganisatie.
Controles
Als budgethouder is het belangrijk om uw administratie op orde te houden. Het VAPH kan daarop controles uitvoeren. Die controles zijn erop gericht om onrechtmatige besteding te voorkomen, te helpen waar het kan en om preventief in te grijpen waar nodig.
Waar kunt u terecht met vragen?
Het VAPH
Als u in de bestedingsregels of de mededelingen geen antwoord vindt op uw vraag, dan kunt u uw vraag stellen aan het team Budgetbesteding van het VAPH.
U kunt uw vraag stellen via het e-loket mijnvaph.be of u kunt bellen. U kunt uw vraag ook stellen via het vragenformulier of u kunt een digitale afspraak maken met het team Budgetbesteding. Of, u kunt uw vraag stellen op een zitdag in een kantoor van het VAPH.
Bijstandsorganisaties
U kunt met uw vragen over het persoonsvolgend budget ook terecht bij de bijstandsorganisaties.
Meer info
Met een persoonsvolgend budget kunt u zorg en ondersteuning betalen. Er bestaan verschillende soorten zorg en ondersteuning:
- dagondersteuning
Dagondersteuning is begeleiding en permanentie in groep overdag, gedurende een aantal (halve) dagen per week of een hele week.
voorbeelden: atelierwerking, activiteiten in een dagcentrum, uitstappen in groep, begeleiding in groep, dagbesteding bij een groenezorginitiatief - woonondersteuning
Woonondersteuning is begeleiding en permanentie in groep ‘s avonds, ‘s nachts en ‘s ochtends, gedurende een aantal nachten per week of een hele week.
voorbeelden: bij een vergunde zorgaanbieder overnachten, in een kleine groep samenwonen en samen ondersteuning krijgen - individuele psychosociale begeleiding
Individuele psychosociale begeleiding is een-op-eenbegeleiding om te helpen nadenken over de organisatie van het dagelijkse leven, gedurende een aantal uren per week. De begeleiding beperkt zich tot inhoudelijke begeleiding. U krijgt geen praktische hulp.
voorbeeld: samen nadenken over hoe u uw huishouden kunt organiseren - individuele praktische hulp
Individuele praktische hulp is praktische hulp in een een-op-eenrelatie bij activiteiten van het dagelijks leven (ADL) gedurende een aantal uur per week.
voorbeelden: hulp bij het wassen, eten of aankleden, voorwerpen oprapen of aanreiken, praktische hulp op de werkvloer - globale individuele ondersteuning (PVB)
Globale individuele ondersteuning is een-op-eenondersteuning die eerder ruim is en meerdere levensdomeinen kan omvatten. De aard van de ondersteuning kan verschillen en de verschillende vormen van ondersteuning kunnen door elkaar lopen. Het kan gaan om stimulatie, coaching, training en assistentie bij activiteiten.
voorbeeld: de verschillende taken bij het koken bespreken en eventueel aanleren of samen uitvoeren - oproepbare permanentie
Oproepbare permanentie is de beschikbaarheid van een begeleider om na een oproep binnen een bepaalde tijd een-op-eenondersteuning te bieden die niet gepland kan worden.
voorbeeld: hulp oproepen na een val
U kunt die ondersteuning inkopen bij:
- thuiszorg, om u te helpen bij uw huishouden
- een individuele begeleider, om bijvoorbeeld met u een daguitstap te maken
- een vervoersbedrijf, om uw vervoer te regelen
- een door het VAPH vergunde zorgaanbieder, voor bijvoorbeeld een zinvolle dagbesteding of voor woonondersteuning
- …